برای مالکان زمین

مسیر طی شده: از قشم تا جنوب جزیره هنگام و مسیر برگشت

طول مسیر: ۱۶۶ کیلومتر

زمان : از تاریخ ۱۱لغایت ۱۲ فروردین ۹۳

هدف: معرفی و احیاء گونه به شدت رو به انقراض لاکپشت پوزه عقابی

حدود یک ماه قبل، روز جهانی حیات وحش، با موسسه ایده نو، که تنها با هزینه شخصی سه خانوم و به منظور حفاظت و نجات لاکپشتهای دریایی گونه منقار عقابی در سواحل جزیره زیبای هنگام تاسیس شده است، آشنا شدم و همان روز قول دادم برای معرفی این گونه به شدت رو به انقراض و فعالیتهای بی نظیر این موسسه یک برنامه رکاب زنی ترتیب بدهم.

**

اول یک مقدمه از لاکپشتها بنویسم:

هفت گونه لاکپشت دریایی در آبهای جهان زندگی می کنند و از این میان ۵گونه منقار عقابی، سبز، زیتونی، سرخ و چرمی میهمان آبهای خلیج پارس و دریای عمان هستند. همه لاک پشت های دریایی در آب های گرمسیری و نیمه گرمسیری اقیانوس های جهان زندگی می کنند و غالبا گوشتخوارند و از بی مهرگانی مانند اسفنج ها، مرجان ها ، توتیاها و … تغذیه می کنند و تنها یک گونه از آنها یعنی لاکپشت سبز  گیاهخوار است.

متاسفانه تمامی گونه های لاکپشتها در رده بندی سازمان جهانی حفاظت از طبیعت، در گروه گونه های به شدت در خطر انقراض می باشند.

لاکپشتهای دریایی در اولین حلقه چرخه اکوسیستم دریایی قرار دارند و وجود این آبزیان برای بقای نسل بشر لازم و ضروری است. شاید خیلی از ماها متوجه اهمیت این لاکپشتها در زندگی روزمرمون نباشیم برای همین یک توضیح خیلی ساده رو اینجا بیان می کنم:

بیش از ۱ میلیارد انسان در جهان بطور مستقیم زندگیشون وابسته به تپه های مرجانی است؛ بدین معنی که از طریق توریسم دریایی و ماهیگیری امرار معاش می کنند. تپه های مرجانی در مقیاس محلی و جهانی تاثیرات عمیقی بر سلامت زندگی انسانها می گذارند:

تخم گذاری و حیات بسیاری از جانداران دریایی وابسته به تپه های مرجانی است

بسیاری از داروهای گیاهی موثر از میان تپه های مرجانی تولید می شود.

تپه های مرجانی جلوی بروز طوفان و سونامی های بسیاری را می گیرند

بعد از جنگلهای مناطق بارانی، تپه های مرجانی متنوع ترین زیستگاه جانوری دنیا را تشکیل می دهند

بیش از ۲۵ درصد اکسیژن جو توسط جلبکهای موجود بر روی تپه های مرجانی تولید می شود

و نکته شگفت انگیز اینجاست: نوعی خارسنگ با چسبیدن بر روی این تپه های عظیم و زیبا باعث خفگی و مرگشان می شوند و تنها شکارچی این نوع خارسنگ “لاکپشتهای پوزه عقابی” هستند

بطور خیلی ساده اگر لاکپشت پوزه عقابی منقرض شود، تپه های مرجانی از بین رفته، ماهیان منقرض و اکسیژن جو به شدت کاهش خواهد یافت و این یعنی مرگ میلیونها انسان در آینده ای نزدیک، شاید در بیست یا سی سال آینده  !

لاکپشتهای پوزه عقابی در بسیاری از سواحل ایران دیده می شدند، پراکنش آنها عموما مربوط به سواحل استان هرمزگان و بوشهر و بخصوص نخیلو، شیدرو، هرمز، قشم و هنگام  است.

این جانور شگفت انگیز بعد از تولد راهی دریاها و اقیانوسها می شود و بعد از ۲۵ تا ۳۰ سال که به سن بلوغ رسید، از دورترین نقاط زمین مانند ماداگاسکار به همان ساحلی که به دنیا آمده بازگشته و تخم گذاری می کند! اینکه پگونه محل تولد در ذهن این جاندار ثبت می شود و بعد از سه دهه می تواند به همان نقطه باز گردد از نقاط کشف نشده دنیای ماست.

لاکپشتهای پوزه عقابی تنها یک بار زوجی بر می گزیده و تا آخر عمر(بعضی مواقع ۱۵۰ سال)بدان وفادار می مانند. هنگام تخم گذاری لاکپشت ماده به ساحل آمده و جفتش در نزدیکی ساحل چشم به انتظار آمدن همسرش می باشد.

فصل تخم گذاری لاکپشتهای پوزه عقابی در سواحل ایران از اواخر اسفندماه شروع و گاها تا اواسط اردیبهشت ماه ادامه می یابد و هر لاکپشت ماده بین ۶۰ تا ۱۵۰ تخم می گذارد. این تخمها بعد از ۴۵ تا ۶۰ روز تبدیل به جوجه لاکپشتهای زیبایی می شوند که راهی طولانی و پر خطر در پیش رو دارند.

متاسفانه طی سالیان بدلایل زیر این گونه خارق العاده به شدت در سراشیبی انقراض و نابودی قرار گرفته است:

۱- برداشت مستقیم و استفاده بومیان از تخم ها

۲- کوتاهی عرض ساحل بطوریکه آب سطح لانه را فرا می گیرد

۳- تخریب زیستگاه

۴- آلودگی دریا

۵- وجود حجم زیادی زباله در سواحل تخم گذاری

۶- تصادف و برخورد با قایق ها

موسسه ایده نو که توسط بانوان گرانقدر مریم اقبالی، نسرین طیاری و ساره مسعودی مدیریت می شود از سال ۱۳۸۹ شروع به حفاظت از این گونه ارزشمند نموده اند. عمده فعالیتهای ایشان جمع آوری تخم ها لاکپشتها و دفن آن در محل های امن، جمع آوری اطلاعات و آمار دقیق تعداد لاکپشتها، میزان تخم گذاری و…؛ پلاک گذاری لاکپشتها، پاکسازی ساحل تخم گذاری، برگزاری کلاسهای آموزشی و توجیهی برای بومیان منطقه و ….

**

روز ۱۱ فروردین با وجود زخم عمیقی که بر روی زانوی چپم بوجود آمده بود، دو ساعت زودتر محل کارم را ترک کردمو با جمع کردن وسایلم با شناورهای اسکله حقانی، راهی جزیره قشم شدم.

تصمیم گرفتم از حضور مسافرین در شناور استفاده کنمو درباره محیط زیست و این موجود یگانه توضیحاتی بدمو بروشورهای موسسه ایده نو را بین مسافرین پخش کنم، اتفاقا به دلشان نشست و تعدادی زیادی از حاضرین با گوش جان شنیدند و تشویق کردند.

از قبل سرکار خانوم اقبالی هماهنگی های لازم برای بازدید از منطقه، دیدار با دهیار جزیره هنگام، خبرگزاری مهر و… را انجام داده بود.

راهی جزیره هنگام شدمو گاها از دیدن چهره آلوده جزیره قشم ناراحت و در مناطقی از حضور اینهمه زیبایی سرمست شدم.

متاسفانه تمامی زباله ها یا در بخشهایی از جزیره سوزانده و یا اینگونه به حال خود رها می شوند.(بدون نشانه ای از کارخانه بازیافت!!)

تالاب کوچکی که توسط بارانهای چندوقت اخیر بوجود آمده و میهمان پرندگان زیبایی شده است

اینم طرح روی لباس که توسط موسسه ایده نو تهیه شده بود و من برای این برنامه استفاده کردم

حدود ۶:۳۰ عصر به بندر کندالو رسیدمو با تعدادی از مسافرین در خصوص لاکپشتها صحبت کردمو دلایل سفرم به آنجا.

با قایقهای محلی راهی جزیره هنگام شدمو نشستی داشتم با دهیار جزیره آقای زحمتکش و سپس با راهنمایی یکی از محلی های ساکن جنوب هنگام، راهی ده هنگام قدیم واقع در جنوب جزیره شدم، حدود ۸ شب بود که رسیدم به اتاقی محقر و محل اقامت خانمهای اقبالی، طیاری و مسعودی در فصل تخم گذاری و به دنیا آمدن لاکپشتها.

نمی دونم چجوری می شه اون فضا رو توضیح داد، یک اتاق در یک مدرسه متروکه، بدون هرگونه امکانات آنهم در وسط خرابه های یک روستای دور افتاده! اون لحظه سرمو به نشانه احترام به زحمات این دختران، خم کردم…

حسابی گرسنه و خسته بودم آخه فرصت خوردن نهار رو نداشتم و با چندتا دونه کشمش و انجیر خودمو تا اونجا رسونده بودم. وسایلمو پهن کردمو شروع کردم به تهیه کمی غذا.

حدود ۹:۳۰ بود که امین، همکار مقیم موسسه(حقوق امین توسط این سه خانوم و بدون هیچ حمایتی، پرداخت می شود) اومد دنبالمو رفتیم به دیدن تخم گذاری لاکپشتها که تا ساعت ۲ نیمه شب طول کشید.

حدود ۶:۱۵ بود که بیدار شدمو بعد از خوردن کمی صبحانه راه بازگشت در پیش گرفتم.

همان اتاقک موسسه

هنگام قدیم که بخش عمده آن زمان جنگ، خالی از سکنه و تبدیل به خرابه شد

در جزایر جنوبی خلیج پارس روزگاری تعداد زیادی جبیر زندگی می کردند که متاسفانه طی سالهای اخیر تعداد بیشماری از آنها توسط مردم شکار و کشته شده است اما اگر خوش شانس باشی هنوز چندتایی در بعضی نقاط زنده مانده است که امیدوارم پایدار بمانند. واقعا نمی فهمم چگونه کشتارچیان از به خاک و خون کشیدن این جاندار زیبا، لذت می برند!!!!

آنجا آرزو کردم روزی برسد که انسانها از بدست گرفتن این خونبار ناهنجار، شرم کنند.

نزدیکیهای شهر قشم بود که این عکس رو گرفتمو نشانه ای از تقابل طبیعت و انسان دانستم، تقابلی تلخ و درد آور که بوی مرگ می دهد و نیستی

حدود ۱۱ به قشم رسیدم و با شناور راهی بندرعباس و دوباره از فرصت حضور مسافرین استفاده کردمو درباره محیط زیست و لاکپشتها سخن راندم.

اینم عکس پایانی برنامه که نشانه رضایت از اجرای اون در چهره من کاملا مشهوده

یادمون باشه:

لاکپشتها ۲۰۰ میلیون سال قبل پا بر زمین گذاشتند، ۱۴۰ میلیون سال قبل از دایناسورها، یعنی لاکپشتها شاهد حضور دایناسورها و منقرض شدنشون بوده اند اما این موجود دوپا در حال نابود کردن این جانداران شگفت انگیز هستند.

اگر حق زیستنی هم باشد این حق برای مالکان اصلی زمین یعنی لاکپشتهاست؛ نه من و تو

نفس عمیق

فروردین ۹۳

لینک انتشار این برنامه در خبرگزاریهای ایسنا و مانا

پینوشت: شما می توانید با عضویت در این موسسه به یاری این بانوان پر تلاش بپیوندید و از انقراض حیوانی زیبا و شگفت انگیز جلوگیری کنید.

در صورت تمایل با من تماس بگیرید

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *