مدرسه طبیعت، کودکانی خلاق، ایرانی زیبا

بدبختانه ساعت درس فرامیرسد. آه! چه تغییر بدی در او (امیل) ایجاد میشود، فورا چشمانش تار میشود، نشاط او از بین میرود.
ای شادی خداحافظ! بازی های قشنگ خداحافظ!
 

یک آدم موقر و زمخت دست او را میگیرد و میگوید:آقا بفرمایید برویم سر درس. از لای در اتاق کتاب های او را میبینم. کتاب های او! چه ابزار و اثاث حزن آوری برای این سن. طفلک به ناچار دنبال آموزگار میرود. نگاهی از روی حسرت به آنچه اطراف اوست می اندازد. دیدگانش پر از اشک است ولی جرئت نمیکند جاری سازد و قلبش پر از آه است ولی جرئت نمیکند برکشد…
امیل
ژان ژاک روسو

مقدمه

سالهاست که کودکان این سرزمین مست آفتاب و بوی خاک و بالا رفتن از درخت نمی شوند. آپارتمانهای بی روح، انواع مدارس غیرانتفاعی و تیزهوشان و ویژه، معلم خصوصی، نمرات فقط ۲۰، آزمونهای آمادگی کنکور و … جای بازی کردن، تماس با طبیعت و لذت از زندگی و ایجاد خلاقیت را گرفته اند و تنها راه رستگاری کودکان این سرزمین در درس خواندن دیده می شود.

روزگار کودکی یادش بخیر، آفتابی در تمام سال بود …

دکتر روت اتزل، متخصص بهداشت عمومی از دانشگاه ویسکانسن می گوید: متاسفانه مفهوم بازی در نسل جدید به شکل تاسف آوری تغییر کرده است. به گفته این متخصص، کودکان کامپیوتری احتمالا نسبت به والدینشان طول عمر کمتری خواهند داشت و ریشه این مساله هم در کم تحرکی است. ریچارد لوو نیز یک نویسنده و محقق است. وی در کتاب خود با نام آخرین کودک در جنگل به این نکته اشاره می کند که دور نگهداشتن کودکان از طبیعت باعث اختلال رفتاری زیادی در آنها شده است. وی در کتاب خود به تفصیل، عواقب منفی پرهیز از فعالیت جسمانی و پرورش کودکان در چارچوب هایی بسته را تشریح می کند و می افزاید: « لمس نکردن طبیعت در کودکان امروزی بحرانی است که باید آن را جدی گرفت.»

علم روز دنیا نشان می دهد حیوانات برای شناخت کودک از خود، اهمیتی أساسی دارند . از حدود سه ماهگی به بعد کودک حیوانات را به عنوان ًدیگرانیً زنده و اجتماعی به حساب می آورد و در نظرگاه کودک ، حیوان یک موجود زنده ، صاحب ذهنیت ، فردیت و جنبه های درونی است و به طور خلاصه یک ًدیگری اجتماعیً است .اهمیت و مراقبت از حیوان منجر به مراقبت از کل طبیعت و محیطی که او در آن زندگی می کند می شود

شوربختانه نظام آموزشی کشور ما در سالهای گذشته راههای فراوانی را امتحان کرده است و دوباره برگشته به همان ۴ دهه قبل! تغییر نظام آموزشی از قدیم به جدید، برگزاری آزمون پیش دانشگاهی، لغو کنکور پیش دانشگاهی، لغو کنکور سراسری و مجددا تغییر نظام آموزشی از جدید به قدیم و … راه هایی به ترکستان بوده است و هر روز خلاقیت و پیوند کودکان این سرزمین با طبیعت را کم تر و کم تر کرده است. نسل گذشته که اکثرا در خانه های ویلایی بزرگ شده و تا حدودی با طبیعت در ارتباط بوده اند و پر آبی زاینده رود و نگین فیروزه ای ارومیه و پریشان را به یاد دارند،‌ آنچنان با زیباییهای ایران زمین نامهربانی کردند که چیزی جز بستر ترک خورده و جنگلهای ویران شده به یادگار نمانده است، حال از نسلی که هیچ ارتباطی با طبیعت نداشته و تنها چند عکس در کتابها و تلویزیون دیده است چه توقعی می توان داشت؟!

آیا از کسی که از درخت بالا نرفته، میوه نچیده، در گرمای تابستان از خنکای سایه اش لذت نبرده و زیباییش را تحسین نکرده میتوان متوقع بود که از آن پاسداری کند و میراثی برای آینده گان بجای گذارد؟!

در میان همه اخبار بد و ناملایتمهای محیط زیستی، چند سالیست حرکتی بی بدلیل به اهتمام دکتر وهاب زاده و محمد قائم پناه و تلاش بی وقفه محمد درویش و همکارانش در سازمان محیط زیست برای راه اندازی مدارسی با نام “مدارس طبیعت” یا “مدارس جم” شروع شده است. این نهضت فرهنگی- محیط زیستی با افتتاح اولین مدرسه طبیعت در دی ماه ۹۳ در شهر مشهد شروع و با راه اندازی مدارس طبیعت در شهرهای عباس آباد، کرمانشاه، کیاشهر، اصفهان، تهران، بیرجند و ساری ادامه یافته است.

مدرسه طبیعت کاوی کنج مشهد

مدرسه طبیعت کیکم کرمانشاه

مدرسه طبیعت کند و کاو اصفهان

مدرسه طبیعت کنکاج بیرجند

مدرسه طبیعت سیار ساری

مدرسه طبیعت سیار تهران

مدرسه طبیعت وایو عباس آباد

برای آشنایی با مدرسه طبیعت مصاحبه های دکتر وهاب زاده و محمد قائن پناه را در لینکهای زیر مطالعه کنید:

گفت و گو با عبدالحسین وهاب زاده

گفت و گو با محمد قائم پناه

بر آن شدم تا در ادامه برنامه های رکاب زنی، اینبار برنامه ای جهت معرفی و اهمیت مدارس طبیعت اجرا کنم، لذا از ۹ الی ۲۱ دی ماه به همراه دوست و همنورد عزیزم آقای عیسی پوردوست مسیر زابل تا مشهد را مطابق برنامه زیر رکاب خواهم زد و در شهرهای بین راه از مدارس طبیعت خواهم گفت:

چهارشنبه- ۹ دی: زابل- طبسین

پنجشنبه- ۱۰ دی: طبسین- نهبندان

جمعه- ۱۱ دی: نهبندان-شوسف-سر بیشه

شنبه- ۱۲ دی: سربیشه- بیرجند

یکشنبه- ۱۳ دی: بیرجند

دوشنبه- ۱۴ دی: بیرجند- قاین

سه شنبه- ۱۵ دی: قاین- گناباد

چهارشنبه- ۱۶ دی: گناباد- تربت حیدریه

دوشنبه ۲۱ دی ماه ساعت ۹:۳۰ صبح اختتامیه برنامه در محل مدرسه کاوی کنج شهر مشهد

دریاچه هامون را به عنوان سمبل نامهربانی و زیاده خواهی مردمان در برابر نعمات خداوندگار و طبیعت به عنوان نقطه شروع و مدرسه طبیعت کاوی کنج(اولین مدرسه طبیعت ایران) را به عنوان سمبل امید و تلاشی شگرف برای آموزش نسل آینده سرزمین مادری ، بعنوان نقطه پایانی برگزیدم.

سپاس فراوان از آقای درویش و سرکار خانم دیبایی در سازمان حفاظت محیط زیست بابت همراهی و حمایت از این برنامه.

مقدمه رو با خاطره ای شنیدنی از مدرسه طبیعت کنکاج بیرجند به پایان می برم:

بعد از پایان وقت مدرسه، با یکی از بچه ها هم مسیر بودمو با من همراه شد. در راه از او پرسیدم :آرین امروز از مدرسه طبیعت چه چیز یاد گرفتی؟

گفت:صبر. گفتم صبر برای چی؟

گفت: عنکبوت باید صبر کند تا چیزی توی تارش بیفتد  و بعد آن را بخورد.

یک بچه ی ۷ ساله مفهوم صبر را در طبیعت از عنکبوت یاد می گیرد. ما نمی توانیم به بچه ها بگوییم صبر کن بعد برایت می خرم.او نمی فهمد صبر چیست. یعنی تمام آن کیفیاتی که او در آینده به عنوان یک انسان بالغ باید بفهمد و توانایی انجام بسیاری کارها را که باید پیدا کند در اینجا به دست می آورد.

به امید افتتاح هزاران مدرسه طبیعت به همت متولیان و انسانهای فرهیخته در جای جای کشور عزیزمان، ایران.

آذر ۹۴

عبدالرضا کوهپایه

پینوشت

در لینکهای زیر دو سخنرانی بسیار شنیدنی و تاثیرگذار از سِر کِن رابینسون، نویسنده و سخنران بین المللی را در خصوص شیوه های آموزشی دانلود کنید و ببینید:

ویدئو سال ۲۰۰۶، حجم ۱۳۰ مگابایت

ادامه سخنرانی در سال ۲۰۱۰ حجم ۱۱۹ مگابایت

 

3 پاسخ ها

فعالیت‌ها و بازتاب‌ها

  1. گیلاس گفت:

    […] ۴۶ . Deep Breath : مدرسه طبیعت، کودکانی خلاق، ایرانی زیبا‎۲۰ دسامبر ۲۰۱۵ … جای بازی کردن، تماس با طبیعت و لذت از زندگی و ایجاد خلاقیت را گرفته … علم روز دنیا نشان می دهد حیوانات برای شناخت کودک از خود، اهمیتی أساسی دارند . … از نسلی که هیچ ارتباطی با طبیعت نداشته و تنها چند عکس در کتابها و تلویزیون …  […]

  2. […] ۴۷ . Deep Breath : مدرسه طبیعت، کودکانی خلاق، ایرانی زیبا‎۲۰ دسامبر ۲۰۱۵ … جای بازی کردن، تماس با طبیعت و لذت از زندگی و ایجاد خلاقیت را گرفته … علم روز دنیا نشان می دهد حیوانات برای شناخت کودک از خود، اهمیتی أساسی دارند . … از نسلی که هیچ ارتباطی با طبیعت نداشته و تنها چند عکس در کتابها و تلویزیون …  […]

  3. جشن تولد گفت:

    […] ۴۷ . Deep Breath : مدرسه طبیعت، کودکانی خلاق، ایرانی زیبا‎۲۰ دسامبر ۲۰۱۵ … جای بازی کردن، تماس با طبیعت و لذت از زندگی و ایجاد خلاقیت را گرفته … علم روز دنیا نشان می دهد حیوانات برای شناخت کودک از خود، اهمیتی أساسی دارند . … از نسلی که هیچ ارتباطی با طبیعت نداشته و تنها چند عکس در کتابها و تلویزیون …  […]

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *